فرمودند : قلم لؤلؤ است . باز فرمودند نور است . و باز فرمودند از شجر خلد است . و باز فرمودند ملك است . و لوح هم محفوظ از محو و زوال است . و حق سبحانه فرمود : يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ . « 1 » پس بنگر كه محو و اثبات در كدام مرتبه است ، و لوح محفوظ در كدام مرتبه ، و ام الكتاب چيست و در چه مرتبه است . و امام فرمود كه لوح محفوظ ملكى است كه به اسرافيل مىرساند و اسرافيل به ميكائيل و ميكائيل به جبرئيل و جبرئيل به انبياء و رسل صلوات اللّه عليهم . رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و سلّم فرمود : لوح از در سفيد است و دفتانش زبرجد سبز و باطن لوح هم چون باطن قلم رحمت است اين رق منشور براى كلمات كتاب بزرگ آفرينش چون هيولى است كه رق منشور صورتهاى بيشمار عالم طبيعت است . امام صادق عليه السّلام به عبد الرحيم قصير فرمود : كه آنچه قلم در رق سفيدتر از نقره و صافىتر از ياقوت نوشت كتاب مكنونى است كه اصل همه نسخه‌ها است و ديگر نسخه‌ها از آن اصل استنساخ مىشود . خداوند متعال در قرآن كريم فرموده است : وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ . « 2 » انزال دفعى است و تنزيل تدريجى ، آن كلى است و اين جزئى ، آن اصل است و اين فرع . در خزائن قضا است كه ام الكتاب است و اصل نسخه‌ها به قدر معلوم تنزيل مىيابد كه به تقدير در مىآيد و آن را قدر گوئيم . بدان كه امين الاسلام طبرسى در تفسير شريف مجمع البيان كه بيان ارتباط سور و آيات قرآنى مىفرمايد ، مرادش ( قرآن انزالى ) است كه يكبارگى در قلب

--> ( 1 ) . رعد / 30 . ( 2 ) . حجر / 21 .